Kronik Böbrek Yetmezliği

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ NEDİR ?

Kronik böbrek yetmezliği (KBY), çeşitli hastalıklara bağlı olarak böbreklerin işlev gören kısımlarında ilerleyici ve geri dönüşümsüz kaybı ile karakterize bir durumdur. Son yıllarda sıklığı giderek artmakta ve yüksek ölüm riskine sebep olması nedeniyle ciddi bir halk sağlığı problemi haline gelmiştir.

Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılan serum kreatinin değeri artışı böbreklerin işlev gören kısımlarının % 50’den fazlasının kaybı ile olur. ABD Ulusal Böbrek Vakfı Kronik Böbrek Hastalığı tanımı için 2 kriter belirlemiştir. Bunlar:

1. Böbrek fonksiyonları azalsın ya da azalmasın, 3 ay ve daha uzun süre devam eden böbreğin yapısal veya işlevsel bozukluğuna bağlı kan ve idrar kompozisyonunda anormallik, görüntüleme testlerinde anormallik, böbrek biyopsisinde anormallik bulgularından bir veya daha fazlasının olması.

2. Böbrek hasarı olsun veya olmasın Glomeruler Filtras Oranınn 3 ay ve daha uzun süre ile 60 ml/dk/1,73m2’ den az olması.

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ NEDEN MEYDANA GELİR ?

KBY birçok nedenle gelişebilir. Bu nedenlerin sıklığı ülkelere göre değişmektedir. ABD’de son dönem böbrek yetersizliğinin % 39’unu diabetes mellitus, % 26’sını hipertansiyon ve % 11’ini glomerulonefrit oluşturmaktadır. Ülkemizde KBY saptanan olgularda kronik böbrek yetersizliğine götüren ilk üç neden diyabet, hipertansiyon ve kronik glomerulonefrit olarak bulunmuştur.

KRONİK BÖBREK HASTALIĞI NASIL TANINIR ?

Hastaların çoğu erken veya orta derecede olup bu aşamalarda şikayetleri ya çok az ya da yoktur. Bu nedenle böyle bireylerin taranması için klinik muayeneye (hipertansiyonun tespiti) biyokimyasal ölçümlere (serum kreatinini) veya idrar analizine (hematüri ve/veya proteinüri) ihtiyaç duyulabilmektedir.

KRONİK BÖBREK HASTALIĞI NASIL TEDAVİ EDİLİR ?

Erken evrelerinde yakalanana Kronik böbrek hastalığı öncelikle nedene yönelik tedavi seçenekleri mevcutken, böbrek hasarının ilerlemesini yavaşlatmak ve geriletmek için her hastalığı özgün tedaviler mevcuttur.

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİNİN DOĞAL SEYRİ NASILDIR ?

KBY’li hastaların çoğunluğu acımasız bir şekilde son dönem böbrek yetmezliğine ilerler. Serum kreatinin değerleri ile zaman arasında tipik olarak bir düz çizgisel (lineer) ilişkisi vardır. Bununla beraber hastaların önemli bir yüzdesinin beklenen doğrusal tarzda bir ilerlemesi olmaz böbrek yetersizliği ilerleme hızında yavaşlama, hızlanmaları düşündüren ilerleme hızı eğik hattında kırılma noktaları vardır. Hafif-orta derecede KBY olan bazı hastaların bir zaman için böbrek işlevlerinin kararlı olduğunun anlaşılması önemlidir.

TAKİPLERE ZAMANINDA GİTMEK ZORUNDA MIYIM ?

Kronik böbrek hastalığının seyri boyunca nefroloğunuzun önereceği aralıklarla kontrol edilmeniz veya şikayetlerinizde değişiklik olduğunda başvurmanız son derece önemlidir. Böylece ileride istenmeyecek sonuçlara yol açmadan hastalığınızın ilerlemesi önlenebilir.

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ NEDEN İLERLER ?

Kronik böbrek yetmezliğinin gelişme ve ilerlemesini etkileyen etmenler üç kategoriye ayrılabilir:

Birincisi değiştirilemeyen faktörler etmenleri; örneğin ırk, yaş, cinsiyet, genetik gibi.

İkincisi duyarlı bireylerde KBY’nin başlaması için gerekli başlatıcı etmenler; bunlar immün (glomerülonefrit), hemodinamik (hipertansiyon), metabolik (diabetes mellitus ve dislipidemi) ve enfeksiyöz nedenleri içerir.

Üçüncü grup KBY’nin prognozunu ve ilerleme hızını etkileyen değiştirilebilir etmenlerdir; bunlar sistemik hipertansiyon, proteinüri, metabolik etmenler örneğin hiperglisemi ve dislipidemi ve sigara içmek gibi etmenleri kapsar.

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİNİN İLERLEMESİNİ NASIL ENGELLEYEBİLİRİM ?

Özel ilgiyle hipertansiyonun saptanması, takibi ve tedavisi için sık klinik izlem gerekir.

İlaç tedavilerinin yanı sıra diyet tedavisi büyük önem taşımaktadır.

İlerleyici KBY li hastalara yüksek proteinli diyetten kaçınmaları tavsiye edilmeli fakat diyette protein kısıtlanıyorken günde 0.6-0.8 gr/kg proteinli diyetin doğasında gerekenin altında beslenme riski taşıdığı konusunda temkinli olunmalıdır.

Doymuş yağ alımı azaltılmalı ve kolesterol yüksekliği için gerekli ise tedavi başlanmalıdır.

Kronik böbrek yetmezlikli hastalar alkol ve sigaradan kesinlikle uzak durmalılardır.

Gerekmedikçe veya doktorunuz tarafınca önerilmedikçe bitkisel ilaçlar, ağrı kesiciler, sağlık profesyoneli olmayanların önerdiği ilaçlardan uzak durulmalıdır.

HER BÖBREK HASTASI DİYALİZE GİRER Mİ ?

Kronik böbrek hastalığı takibin ve tadavinin daha anlaşılır olabilmesi amacıyla 5 evreye ayrılmıştır. Genellikle Evre 5’de renal replasman tedavisine başlamak gerekir bunlar arasında en seçkin olanı böbrek nakli olmakla birlikte bunun mümkün olmadığı durumlarda hemodiyaliz ve periton diyalizi seçenekleri mevcuttur.

DİYALİZE NE ZAMAN BAŞLAMAK GEREKİR ?

Genel yaklaşım olarak Evre 5 kronik böbrek yetmezliğinde diyaliz desteği vermek gerekli iken bazı özel durumlarda hastanın durumuna göre daha erken ve daha geç başlamak söz konusu olabilir. Bu konuda sizi takip eden nefrolog ile yakın iletişim halinde olmanız çok önemlidir.

DİYALİZE GİRMEZSEM NE OLUR ?

Böbrek fonksiyonlarının ilerleyici kaybı sonrasında vücutta atılamayan bir çok toksik madde,sıvı ve asit birikmektedir. Bu biriken maddeler ve yüksek miktardaki asit ileride ölümcül sonuçlara neden olabilir. Nefrologunuzun önereceği zamanda diyaliz desteği almanız vücudunuzu bu yükten kurtaracaktır.

 

Comments are closed.